Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTTA): wat betekent dit voor uitleners en inleners?

Per 1 januari 2027 treedt de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (WTTA) in werking. Met deze wet introduceert de wetgever een verplicht toelatingsstelsel voor ondernemingen die arbeidskrachten ter beschikking stellen aan derden.

De WTTA heeft verstrekkende gevolgen voor uitzendbureaus, detacheerders, payrollondernemingen, doorleners én organisaties die personeel inhuren. Dus ook ondernemingen die sporadisch / als nevenactiviteit werknemers ter beschikking stellen! De daadwerkelijke handhaving start per 1 januari 2028.

De komende periode is daarom cruciaal om vast te stellen of uw organisatie onder de reikwijdte van de WTTA valt en welke voorbereidingen nodig zijn om tijdig te voldoen aan de nieuwe verplichtingen.

 

Wat regelt de WTTA?

De WTTA wijzigt onder meer de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (WAADI) en introduceert een systeem waarbij uitleners alleen nog actief mogen zijn als zij vooraf zijn toegelaten door de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU).

De kern van het stelsel is dat:

• uitleners zonder toelating geen arbeidskrachten meer mogen uitlenen;
• inleners uitsluitend arbeidskrachten mogen inzetten die afkomstig zijn van een toegelaten uitlener;
• toezicht en handhaving plaatsvinden door de Nederlandse Arbeidsinspectie, in nauwe samenwerking met andere overheidsinstanties zoals de Belastingdienst en gemeenten.

Het doel van de wet is het tegengaan van misstanden op de uitleenmarkt, het verbeteren van arbeidsvoorwaarden en het creëren van een gelijk speelveld voor bonafide ondernemers. Het raakt echter alle ondernemingen en instellingen die personeel in- en of uitlenen.

 

Wanneer is sprake van terbeschikkingstelling?

De WTTA sluit aan bij het bestaande Waadi‑begrip van terbeschikkingstelling. Daarvan is sprake indien werknemers arbeid verrichten onder leiding en toezicht van een derde. Dit criterium is beslissend voor de vraag of een onderneming onder het toelatingsstelsel valt.

Onder de wet vallen onder andere:

• uitzendbureaus;
• detacheringsbedrijven;
• payrollondernemingen;
• in‑ en doorleners;
• ondernemingen die arbeidskrachten uitlenen als nevenactiviteit;
• buitenlandse ondernemingen die in Nederland arbeidskrachten ter beschikking stellen.

Van belang is dat de feitelijke uitvoering doorslaggevend is. Ook wanneer contractueel wordt gesproken over “onderaanneming”, kan in de praktijk alsnog sprake zijn van terbeschikkingstelling als het leiding‑ en toezichtcriterium bij de opdrachtgever ligt.

 

Vrijstellingen en ontheffingen

Niet iedere vorm van personeelsinzet valt automatisch onder de WTTA. Zo is onderaanneming buiten de reikwijdte van de wet, mits de werkzaamheden daadwerkelijk zonder leiding en toezicht van de opdrachtgever worden uitgevoerd. Tevens voor Intraconcern-uitleen en collegiale uitleen zonder winstoogmerk, is geen toelating nodig. In het gepubliceerde concept besluit wordt verder ingegaan op de (loon)kosten bij collegiale uitleen, waarbij uitgegaan wordt van brutoloonkosten voor de werkgever inclusief maximaal 5% kostenvergoeding.

Daarnaast kent de wet een ontheffingsmogelijkheid voor beperkte uitleen. Ondernemingen die slechts in beperkte mate arbeidskrachten ter beschikking stellen, kunnen een ontheffing aanvragen indien:

• minder dan 10% van de totale omzet afkomstig is uit terbeschikkingstelling; én
• deze omzet niet hoger is dan € 5 miljoen per jaar.

Voor deze ontheffing is een accountantsverklaring vereiste en dient een aanvraag te worden gedaan.  

 

Tijdspad en overgangsregeling

De invoering van de WTTA verloopt gefaseerd:

• Nu – 2026
  Voorbereidingsfase: vaststellen of de WTTA van toepassing is en administraties en processen op orde brengen.
• 1 november 2026 t/m 31 december 2026
  Aanmelding voor de overgangsregeling. Tijdige aanmelding is noodzakelijk om na 1 januari 2028 te mogen blijven uitlenen zolang de aanvraag wordt beoordeeld.
• 1 januari 2027
  Formele inwerkingtreding van de WTTA. Inspectierapporten kunnen worden opgesteld en SNA‑certificering kan worden verkregen of verlengd.
• 1 mei 2027 t/m 30 juni 2027
  Indienen van de toelatingsaanvraag bij de NAU (met inspectierapport en/of SNA‑keurmerk).
• Vanaf 1 juli 2027
  Beoordeling van aanvragen door de NAU.
• 1 januari 2028
  Start van de handhaving. Uitleen zonder toelating en inlening van niet‑toegelaten uitleners is vanaf dat moment verboden.

 

Voorwaarden voor toelating

Voor toelating moet de uitlener aantonen dat hij zijn verplichtingen structureel naleeft. De WTTA werkt met een normenkader (Vergelijkbaar met de NEN-4400), dat via ministeriële regeling wordt vastgesteld. Dit normenkader bevat onder meer eisen ten aanzien van:

• loon‑ en financiële administratie;
• arbeidsovereenkomsten en loonstroken;
• urenregistratie;
• identiteits‑ en verblijfsrechtcontroles;
• juiste beloning conform wet en cao;
• gebruik van een geblokkeerde rekening (G‑rekening);
• veiligheid en gelijke kansen bij werving en selectie.

Inspecties worden uitgevoerd door erkende inspectie‑instellingen, die onder toezicht staan van de overheid.

 

Waarborgsom en betrouwbaarheidstoets

Een belangrijk onderdeel van de WTTA is de financiële zekerheidsstelling. In beginsel moet een uitlener een waarborgsom van € 100.000 stellen. Voor startende ondernemingen geldt een lagere waarborgsom van € 50.000, gevolgd door aanvulling na voorlopige toelating.

Voor bestaande ondernemingen die aantoonbaar al jarenlang compliant opereren, voorziet de wet in een overgangsregeling waarbij geen waarborgsom verschuldigd is, mits onder meer:

• sprake is van minimaal vier jaar actieve uitleen;
• een correcte betalingshistorie kan worden aangetoond.

De financiële zekerheidsstelling komt onder voorwaarden na vier jaar te vervallen.

Belangrijk voor bestaande uitleners: wie op de invoeringsdatum al minimaal 4 jaar actief is, correct in de KvK staat geregistreerd én een ‘schone verklaring’ van de Belastingdienst kan overleggen hoeft niet te voldoen aan de financiële zekerheidsstelling.

 

Relatie met SNA en NEN 4400

Het bestaande SNA‑keurmerk (NEN 4400‑1/2) blijft een belangrijke rol spelen binnen het WTTA‑stelsel. Een geldig SNA‑keurmerk kan worden gebruikt bij de toelatingsaanvraag.

Wel verschilt de focus:

• NEN 4400 kijkt primair naar de inrichting van processen;
• de WTTA beoordeelt nadrukkelijk ook de feitelijke naleving in de praktijk, zoals correcte beloning en afdracht.

Hiermee vormt SNA een logische voorloper, maar geen volledige vrijwaring onder de WTTA.

 

Hoe nu verder?

De WTTA markeert een fundamentele verandering van de Nederlandse uitleenmarkt. Voor uitleners betekent dit een intensieve toets vooraf en structureel toezicht daarna. Voor inleners brengt de wet een expliciete verantwoordelijkheid mee om uitsluitend met toegelaten partijen samen te werken. Gezien het gefaseerde tijdpad en de omvang van de vereisten is het raadzaam nu al te starten met de voorbereidingen:

• Inventariseer je rol: Ben je inlener en val je onder de Wtta?

• Controleer je keten: Werk je met uitleners? Zijn zij Waadi-geregistreerd en NEN-gecertificeerd?

• Informeer je leveranciers: Breng hen op de hoogte van de Wtta.

• Optimaliseer interne processen: Zorg dat je kunt aantonen dat je ‘in control’ bent. Een Tax Control Framework kan hierbij helpen.

• Overweeg een SNA-keurmerk: Wie vóór 1 januari 2027 een SNA-keurmerk behaalt en zich vóór 1 juli 2027 aanmeldt voor toelating, krijgt een tijdelijke vrijstelling en hoeft het eerste jaar geen inspectierapport te overleggen.

Tijdige analyse en inrichting van processen voorkomt dat uw organisatie per 2027 of 2028 wordt geconfronteerd met stillegging, boetes of aansprakelijkheidsrisico’s.

 

deel deze pagina Naar het overzicht