Piekvereiste geldt niet bij vormen onderhoudsvoorziening door woningcorporatie

Er is onlangs een interessante uitspraak van het hof verschenen over het vormen van een onderhoudsvoorziening. Dit nieuwsbericht gaat daar nader op in.

De situatie

Een woningcorporatie met circa 33.000 verhuureenheden, heeft in haar aangifte vennootschapsbelasting 2016 een onderhoudsvoorziening van € 142,7 miljoen opgenomen. Deze voorziening is gebaseerd op planmatig (groot) onderhoud en extra onderhoud bij mutaties, zoals vastgelegd in de door haar gebruikte technische complexanalyses (TCA) en onderhoudsprognoses.

Tijdens een boekenonderzoek ontstond tussen belanghebbende en de inspecteur een principieel geschil over de voorwaarden voor het vormen van een fiscaal aftrekbare onderhoudsvoorziening. Om uitsluitend de rechtsvragen aan de rechter voor te leggen, sloten partijen in 2020 een vaststellingsovereenkomst.

Kern van het geschil in hoger beroep

Het hof beantwoorde de volgende twee vragen:

1. Geldt bij het vormen van een onderhoudsvoorziening dat de toekomstige onderhoudskosten fors hoger zijn dan de gemiddelde jaarlijkse omvang van de onderhoudsuitgaven (het piekvereiste)?
2. Moet bij de berekening van de voorziening worden uitgegaan van het criterium “groot onderhoud” volgens het arrest van de Hoge Raad van 20 augustus 1980 (BNB 1981/1)?

Overwegingen van het hof

1. Geen piekvereiste (vraag I)

Het hof verwerpt het standpunt van de inspecteur dat een onderhoudsvoorziening alleen kan worden gevormd wanneer toekomstige onderhoudsuitgaven in een bepaald jaar substantieel hoger zijn dan gemiddeld (“piekvereiste”).

Belangrijkste argumenten:

Op grond van het baksteenarrest (HR 26 augustus 1998) mag een voorziening worden gevormd als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

1. Die uitgaven hun oorsprong vinden in feiten en omstandigheden, die zich voorafgaande aan de balansdatum hebben voorgedaan (oorsprongvereiste);
2. Die uitgaven ook overigens aan die periode kunnen worden toegerekend (toerekeningsvereiste);

• Ter zake van die uitgaven een redelijke mate van zekerheid bestaat dat zij zich zullen voordoen (redelijke mate van zekerheid).

Het Hof oordeelt dat aan deze eisen voor het vormen van een onderhoudsvoorziening wordt voldaan. Het Baksteenarrest biedt geen aanwijzing voor het stellen van een piekvereiste.

Het door de inspecteur aangehaalde arrest HR 20 augustus 1980, BNB 1981/1 ziet op de egalisatiereserve, niet op onderhoudsvoorzieningen. De egalisatiereserve is naar haar aard niet vergelijkbaar:

• een kostenegalisatiereserve (KER) betreft eigen vermogen en is wettelijk geregeld, het betreft een winstbestemmende gelijkmatige verdeling van kosten en lasten.
• een voorziening betreft fiscaalrechtelijk vreemd vermogen en volgt uit goedkoopmansgebruik. Is gericht op het toedelen van (fiscaal aftrekbare en dus winstbepalende) toekomstige uitgaven aan de jaren waarin die uitgaven volgens goedkoopmansgebruik thuishoren (matchingsbeginsel).

Ook andere door de inspecteur genoemde arresten, bieden geen aanknopingspunt dat het piekvereiste geldt voor het vormen van een onderhoudsvoorziening.

2. Geen verplicht groot‑onderhoudscriterium uit BNB 1981/1 (vraag II)

Het hof verwerpt eveneens het standpunt van de inspecteur dat alleen kosten van “niet jaarlijks voorkomend onderhoud, mits van enige betekenis” in een onderhoudsvoorziening mogen worden opgenomen.

Het criterium uit BNB 1981/1 is uitsluitend relevant voor de egalisatiereserve.

Voor de onderhoudsvoorziening geldt uitsluitend toetsing aan de criteria die geformuleerd zijn in het Baksteenarrest.

Conclusie en beslissing

Het hof verklaart het hoger beroep van de inspecteur ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank. Dat betekent dat voor het vormen van een onderhoudsvoorziening er geen sprake hoeft te zijn van een piek in de onderhoudskosten. De rechter geeft hiermee een antwoord op de vragen die zijn ontstaan rond het vormen van een onderhoudsvoorziening door woningcorporaties. Door de Belastingdienst en in de vakliteratuur werd het standpunt ingenomen dat om te doteren aan de voorziening groot onderhoud aan het piekvereiste moet zijn voldaan. Met deze uitspraak van het Hof die de eerdere uitspraak van de rechtbank bevestigde, lijkt er duidelijkheid gekomen: het is geen voorwaarde dat aan het piekvereiste moet zijn voldaan om aan de onderhoudsvoorziening te doteren. Het is nog afwachten of de Belastingdienst nog beroep in cassatie gaat aantekenen. Omdat de procedure bij de rechter was ingestoken om een antwoord op rechtsvragen te krijgen, is dat nog mogelijk.

Voor woningcorporaties en andere vastgoedbeleggers in de winstsfeer is dit een belangrijke stap richting zekerheid wanneer een voorziening voor groot onderhoud kan worden gevormd. Voor zover er nog geen onderhoudsvoorziening is gevormd, kan overwogen worden om alsnog een voorziening groot onderhoud te vormen. Op die manier kunnen opbrengsten en kosten beter worden toegerekend worden aan de periode waarop die betrekking hebben. Vanzelfsprekend denken wij hierin graag mee.

Als u vragen heeft of van gedachte wil wisselen over bovenstaande, neem dan gerust contact met ons op of onze collega Ewoud de Ruiter ([email protected]) 030 – 687 0 383.

 

deel deze pagina Naar het overzicht