Ontwikkelingen rondom de inzet van zzp’ers

De afgelopen jaren is het nooit lang stil qua ontwikkelingen in de wet- en regelgeving rondom de inzet van zzp’ers. In dit artikel wordt ingegaan op de laatste ontwikkelingen in de wet- en regelgeving en ervaringen uit de praktijk rondom de btw bij de inzet van een broker.

Ontwikkelingen in de wet- en regelgeving

De afgelopen jaren is er door het kabinet ingezet op de wet VBAR (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties). Deze wet bestond uit twee onderdelen; de verduidelijking/vastlegging van de beoordeling van de arbeidsrelatie en een rechtsvermoeden op een dienstbetrekking onder een bepaald uurtarief (€ 38). Deze wet zou per 1 juli 2026 in moeten gaan, maar wordt nu voor een deel geschrapt.

Van de Wet VBAR blijft alleen het deel rondom het rechtsvermoeden overeind. Het deel dat gaat over de verduidelijking van de arbeidsrelatie wordt geschrapt, omdat dit tot te veel onrust zorgde in de markt volgens het kabinet. In plaats hiervan zet het kabinet in op de introductie van de Zelfstandigenwet.

De Zelfstandigenwet moet de zzp’ers een eigen plek geven in de wet- en regelgeving. De kern van deze wet is dat een zzp’er buiten dienstbetrekking werkzaamheden kan verrichten als wordt voldaan aan de in te voeren zelfstandigentoets en werkrelatietoets. Er wordt daarmee dus gekeken naar de zelfstandigheid van de zzp’er, maar ook naar de werkzaamheden bij de opdrachtgever. Het wetsvoorstel moet nog aan de Tweede Kamer worden aangeboden.

De voorgaande ontwikkelingen veranderen wat betreft de handhaving vanuit de Belastingdienst overigens niets. De Belastingdienst vervolgt daarin de ingezette weg, waarbij er sprake is van risicogericht handhaven. Met name in de veelal jaarlijkse bedrijfsgesprekken bij grote ondernemingen blijft.

Bij de inzet van de zzp’ers blijft vooralsnog het toetsingskader onveranderd. Dat betekent dat bij de inzet van een zzp’er aan de hand van de feiten en omstandigheden moet worden beoordeeld of er sprake is van het werken in of buiten dienstbetrekking. De jurisprudentie heeft hier de afgelopen jaren steeds meer kleur aan gegeven, waarbij het duidelijk is geworden dat het extern ondernemerschap, hoe werkzaamheden en werktijden worden bepaald, aard en duur werkzaamheden, en de inbedding van het werk en werkende de zwaarwegende factoren zijn in de beoordeling.

Aandachtpunten voor de btw bij de inzet van een broker

Met name van onze zorg- en onderwijscliënten krijgen we vaak de vraag wanneer een broker over de inzet van de zzp’er btw-heffing achterwege mag laten. Hier kunnen we op zich kort over zijn. Met name wanneer het gaat om ‘handen aan het bed’ of docenten ‘voor de klas’ kan de zzp’er wanneer deze rechtstreeks wordt ingehuurd door de zorg- / onderwijsinstelling in de regel gebruik maken van de btw-vrijstelling. Als de inhuur plaatsvindt via een broker, zijn er twee situaties denkbaar. Óf er is sprake van ‘tussenkomst’, óf er is sprake van bemiddeling. Ingeval van tussenkomst, heeft de zorg-/onderwijsinstelling uitsluitend een contractuele relatie met de broker. De broker dient dan over de volledige dienstverlening 21% btw te berekenen. Slechts ingeval de broker zelf kwalificeert als zorg-/onderwijsinstelling én geen winstoogmerk heeft, zou btw-heffing achterwege kunnen blijven. Dit zijn wij in de praktijk nog niet tegengekomen.

Bij bemiddeling ligt dit anders. In dat geval ontstaat namelijk wél een directe contractuele relatie tussen de zzp’er en de zorg-/onderwijsinstelling en kan over de inzet van de zzp’er (mits uiteraard voldaan aan de overige voorwaarden) btw-heffing achterwege blijven.

Uiteraard ligt het risico op een dienstbetrekking bij bemiddeling - in tegenstelling tot bij tussenkomst - direct bij de zorg-/onderwijsinstelling. Hierin dient de zorg-/onderwijsinstelling zelf een zorgvuldige afweging te maken. Daarbij speelt ook mee in hoeverre deze zelf een goede beoordeling kan worden gemaakt van de arbeidsrelaties van de ingezette ZZP’ers. Als er immers zekerheid is over de kwalificatie van de arbeidsrelatie, is er in de regel minder risico op schijnzelfstandigheid.

Maakt u gebruik van een broker en factureert deze inderdaad (deels) zonder btw? Dan raden we u aan om in elk geval de bestaande contracten te toetsen of sprake is van bemiddeling of toch van tussenkomst. In het laatste geval zou immers volledig met btw moeten worden gefactureerd. Tot slot is het altijd verstandig om contractueel vast te leggen dat ingeval wordt uitgegaan van een btw-vrijstelling, eventueel toch verschuldigde btw voor rekening van de broker komt (oftewel: “moet worden geacht te zijn begrepen in de overeengekomen vergoeding”).