Gerechtshof zet streep door kwalificatie Uber‑chauffeurs als werknemers

Het Gerechtshof Amsterdam heeft deze week uitspraak gedaan in de zaak tussen FNV en Uber, nadat de Hoge Raad eerder haar oordeel al over heeft gegeven. De kern van het arrest is dat de vorderingen van FNV zijn afgewezen en dat het Hof, anders dan de rechtbank eerder oordeelde, niet heeft kunnen vaststellen dat de chauffeurs die voor Uber werken dat doen op basis van een arbeidsovereenkomst. De zes chauffeurs die in hoger beroep aan de zijde van Uber deelnamen, worden expliciet gezien als zelfstandige ondernemers. Doorslaggevend daarbij is dat zij aanzienlijke investeringen doen, volledige vrijheid behouden in de keuze van werktijden, ritten selectief kunnen accepteren en zelf de risico’s dragen die horen bij aansprakelijkheid en arbeidsongeschiktheid. Deze factoren wegen volgens het Hof in totaal voldoende zwaar om niet tot een kwalificatie als werknemer te komen.

Toetsing per individu

Het Hof benadrukt dat hiermee niet is uitgesloten dat er individuele chauffeurs zijn die wél op basis van een arbeidsovereenkomst werken. Dat zou bijvoorbeeld kunnen gelden voor chauffeurs die uitsluitend voor Uber rijden, economisch sterk afhankelijk zijn of nauwelijks ondernemen. Maar om zo’n kwalificatie te kunnen maken, zijn concrete gegevens nodig over hun persoonlijke omstandigheden. Die informatie ontbrak in deze procedure, waardoor het Hof geen uitspraak kon doen over specifieke chauffeurs of duidelijk af te bakenen groepen. De Hoge Raad heeft eerder aangegeven dat alleen op basis van individuele toetsing – en niet via generieke benaderingen – kan worden bepaald of iemand werknemer is. Omdat die noodzakelijke individuele onderbouwing hier ontbrak, was een collectieve kwalificatie onmogelijk en wees het hof alle vorderingen van FNV af.

Uitspraak in bredere context

Deze uitspraak sluit nauw aan bij de bredere ontwikkelingen rond de kwalificatie van arbeidsrelaties, zoals die ook spelen in de discussie over de Vbar en de toekomstige zelfstandigenwet. Net als in die dossiers laat ook deze zaak zien dat het juridisch vrijwel onmogelijk is om één grote groep werkenden in één keer als werknemer of als zelfstandige aan te merken. De feitelijke omstandigheden van de werkende blijven leidend, en die kunnen per persoon enorm verschillen, zelfs binnen dezelfde functie of hetzelfde platform. Het Hof maakt duidelijk dat ondernemerschap een zwaarwegende factor kan zijn, maar nooit los mag worden gezien van andere omstandigheden zoals beloning, afhankelijkheid en commerciële risico’s. Daarmee wordt opnieuw bevestigd dat de beoordeling van arbeidsrelaties altijd maatwerk blijft.

Belang voor de praktijk

Voor opdrachtgevers en platformbedrijven heeft deze uitspraak belangrijke praktische gevolgen. Het ontbreken van inzicht in de feitelijke situatie per werkende kan ertoe leiden dat een rechter geen oordeel kan geven, zoals in deze zaak gebeurde. Tegelijkertijd laat de uitspraak zien dat een goed onderbouwd beeld van ondernemerschap (denk aan investeringen, vrijheid, risico’s en meerdere opdrachtgevers) daadwerkelijk gewicht in de schaal legt. Voor organisaties die met zelfstandigen werken is het daarom essentieel om nauwkeurig vast te leggen hoe de relatie in de praktijk wordt vormgegeven. In een tijd waarin wetgeving wordt voorbereid die meer duidelijkheid moet brengen, blijft de basis hetzelfde: de feiten bepalen uiteindelijk de kwalificatie, niet het contract.

Vervolg

De Uber‑uitspraak onderstreept daarmee dat de komende stappen in het zzp‑dossier niet eenvoudig zullen zijn. Zolang individuele omstandigheden het vertrekpunt blijven, zal elke vorm van generieke regelgeving of collectieve kwalificatie zijn beperkingen houden. Tegelijkertijd geeft de uitspraak richting voor organisaties die zorgvuldig met zelfstandigen willen blijven werken: zorg dat de feiten aansluiten bij het beoogde model en dat duidelijk is dat een werkende daadwerkelijk als ondernemer opereert. In die zin past deze uitspraak volledig binnen de lijn die we ook in de recente gesprekken over de Vbar zien: nuance is onvermijdelijk, en zorgvuldigheid is cruciaal.

Wilt u meer weten over dit onderwerp en/of de acties die u kunt oppakken om risico’s te verminderen dan denken wij graag met u mee. Neemt u daarvoor contact op met uw contactpersoon, of stuur een bericht naar [email protected], dan nemen wij contact met u op.