Verkrijging economisch eigendom bouwterrein vóór de notariële levering: aandachtspunt voor vastgoed en projectontwikkeling

De Staatssecretaris van Financiën heeft op 1 mei 2026 een mededeling gepubliceerd over de verkrijging van de economische eigendom van een bouwterrein vóór de juridische (btw-belaste) levering. Dit is relevant voor vastgoedpartijen die in de praktijk al met bouwen starten voordat de juridische overdracht plaatsvindt.

Op het moment dat de eigendom van een bouwterrein bij notariële akte wordt overgedragen, vindt zowel voor de btw als de overdrachtsbelasting een belastbaar feit plaats. Door toepassing van de zogenoemde samenloopvrijstelling blijft heffing van overdrachtsbelasting achterwege.

In de situatie dat de toekomstige koper al vóór het passeren van de notariële akte voorbereidende bouwwerkzaamheden op de grond mag verrichten, is voor de overdrachtsbelasting al sprake van een belastbaar feit: de verkrijging van de economische eigendom. Op dat moment is echter nog geen sprake van een levering voor de btw, waardoor de samenloopvrijstelling strikt genomen niet van toepassing is. Op het latere moment van levering van de juridische eigendom ontstaat dubbele heffing omdat dan nog wel btw is verschuldigd.

Met toepassing van de hardheidsclausule keurt de Staatssecretaris nu goed dat, onder strikte voorwaarden, de eerder bij economische eigendom betaalde overdrachtsbelasting kan worden kwijtgescholden. Voorwaarden hiervoor zijn onder meer dat er over de economische verkrijging wel overdrachtsbelasting is voldaan, dat er een nauwe samenhang tussen de economische en juridische levering bestaat én een btw-belaste levering binnen korte termijn (3 maanden).

Voor de praktijk betekent dit:

• Let scherp op contractuele afspraken, feitelijke terbeschikkingstelling en planning.
• Gescheiden economische en juridische leveringen kunnen fiscale gevolgen hebben die niet altijd worden beoogd, maar wel optreden.
• Let op dat de verkrijger de economische eigendomsoverdracht zelf tijdig meldt aan de Belastingdienst en de hierover verschuldigde overdrachtsbelasting eerst voldoet.

Heeft u te maken (of gehad) met een vergelijkbare situatie? Tijdige fiscale toetsing kan onnodige kosten voorkomen. Neem gerust contact op met uw vaste contactpersoon, onze btw-specialisten, of stuur een bericht naar [email protected], dan nemen wij contact met u op.

#vastgoed #projectontwikkeling #bouwterrein #btw #overdrachtsbelasting #fiscaliteit #publiekesector #Publiq