Uniforme fiscale duiding voor opvang en huisvesting van nieuwkomers

De Belastingdienst (Vacoteam Grote Ondernemingen Noordwest) heeft recent een memo opgesteld over de fiscale gevolgen van de nieuwe Regeling tijdelijke bekostiging opvang en huisvesting gemeenten (2026). De regeling brengt verschillende bestaande bekostigingsregelingen voor asielzoekers, vergunninghouders, Oekraïense ontheemden en andere vreemdelingen samen in één uniform fiscaal kader.

Wat ons betreft ligt de belangrijkste ontwikkeling niet zozeer in de inhoudelijke fiscale uitkomsten. Het memo bevestigt grotendeels bestaande inzichten ten aanzien van btw en het BTW-compensatiefonds (BCF). Zo blijven de rijksbijdragen buiten de heffing van omzetbelasting (want geen prestatie tegen vergoeding) en bestaat voor de meeste exploitatie-, transitie- en bijzondere kosten geen recht op aftrek of compensatie. Voor de uitvoeringskosten wordt een forfaitaire BCF-compensatie van 30% van de gefactureerde btw gehanteerd, in lijn met de eerdere (VNG) afspraak met betrekking tot de SPUK Ontheemden.

De meerwaarde van het memo ligt vooral in de uniformering. Gemeenten krijgen daarmee meer houvast bij de fiscale beoordeling van kosten die samenhangen met opvang, huisvesting en ondersteuning van nieuwkomers. In een beleidsterrein dat zich de afgelopen jaren snel heeft ontwikkeld, draagt een gezamenlijke fiscale duiding bij aan meer duidelijkheid en een consistente uitvoeringspraktijk. Het memo maakt bovendien inzichtelijk dat de fiscale behandeling van deze activiteiten in belangrijke mate voortbouwt op eerdere fiscale standpunten en afspraken. Daarmee wordt voorkomen dat gemeenten telkens opnieuw dezelfde fiscale beoordelingen moeten maken.

Wij zien deze publicatie vooral als een positieve stap richting meer uitvoerbaarheid, uniformiteit en bestuurlijke rust. Complimenten aan de betrokken partijen die hebben bijgedragen aan deze afstemming.

Heeft uw gemeente vragen over de btw- of BCF-gevolgen van opvanglocaties, huisvestingsprojecten of de inrichting van uw administratie? Neem dan gerust contact op met een van onze btw-specialisten, of stuur een mail naar [email protected], dan nemen wij contact met u op.